Depresja: główne fakty

Depresja to powszechna choroba, na którą w jakimś momencie swojego życia cierpi co piąta osoba.  Każdy z nas chwilami czuje się przygaszony, ale o depresji mówi się dopiero wtedy, gdy tego typu uczucia trwają dłuższy czas, lub przybierają na sile do tego stopnia, że zakłócają normalny tryb życia.

Dlaczego ludzie zapadają na depresję?

Przyczyny depresji są często oczywiste, ale nie zawsze.  Zazwyczaj przyczyn jest wiele i różnią się one w większości przypadków – rozpad związku, śmierć bliskiej osoby, a nawet narodziny dziecka.  Bez względu na bezpośrednie przyczyny, uczucia które one wywołują są tak silne, że potrzebna jest pomoc, aby się z nimi uporać.

Jakie są oznaki depresji?

Poczucie depresji jest znacznie głębsze, dokuczliwsze i trwa zdecydowanie dłużej niż krótkie chwile przygnębienia, jakie wszyscy od czasu do czasu przeżywamy.  Mogą wystąpić następujące objawy:

• Brak zainteresowania sprawami życia codziennego
• Trudności w podejmowaniu decyzji
• Nie radzenie sobie ze sprawami, które uprzednio nie sprawiały kłopotów
• Poczucie wycieńczenia
• Podenerwowanie i ciągły niepokój
• Utrata apetytu i tracenie na wadze
• Kłopoty ze snem.

Jak rozpoznać depresję u siebie?

Ludzie często nie zdają sobie sprawy, że cierpią na depresję, zwłaszcza jeśli rozwijała się ona stopniowo.  Próbują zwalczać poczucie przygnębienia nadmierną aktywnością, co z kolei prowadzi do narastającego stresu i wyczerpania.  Pojawiają się wtedy objawy fizyczne, takie jak ból głowy i bezsenność.  Często właśnie objawy fizyczne są pierwszą oznaką depresji.

Gdzie szukać pomocy?

Istnieją dwa rodzaje leczenia depresji dostępne z przepisu lekarza: terapie słowne i środki farmakologiczne.

Co to są terapie słowne?

Istnieje wiele różnych terapii mówionych.

• Poradnictwo daje możliwość porozmawiania o swoich uczuciach ze specjalistą, który ma obiektywne podejście do sytuacji.
• Terapia poznawczo-behawioralna pomaga ludziom pokonać ponure myśli, które same w sobie mogą być czasem przyczyną depresji.
• Terapie dynamiczne i interpersonalne pomagają w przypadkach trudności w nawiązywaniu kontaktów międzyludzkich.  Jeśli przyczyną depresji są kłopoty w stosunkach z parterem, pomocą może być terapeuta specjalizujący się w związkach partnerskich.
• Jeśli depresja rozwinęła się w związku z niesprawnością, lub długotrwałą opieką nad bliską osobą, pomocą i wsparciem mogą służyć grupy samopomocy.

Czy terapie słowne mają skutki uboczne?

Terapie słowne są zazwyczaj bardzo bezpieczne, ale i one mogą mieć niepożądane skutki.  Podczas rozmowy z terapeutą przywołujemy przykre wspomnienia z przeszłości, co może spotęgować przygnębienie.  U niektórych ludzi terapia zmienia podejście do życia, stosunek do przyjaciół i rodziny, co może prowadzić do napięć.  Odpowiednie kwalifikacje zawodowe terapeuty, jak również zaufanie do niego są niezwykle istotne.

Jakiego rodzaju środki farmakologiczne mogą mieć pozytywne działanie?

• Oprócz tradycyjnych tabletek, badania wykazują, iż dziurawiec (ang. St John’s wort)  przynosi również pozytywne wyniki w leczeniu łagodnej depresji.  Jest podobny w działaniu do środków przeciwdepresyjnych, a niektórzy twierdzą, iż ma mniej działań ubocznych.  W przypadku przyjmowania innych leków, należy poinformować lekarza przed rozpoczęciem kuracji dziurawcem.
• Jeśli depresja jest przewlekła, lub głęboka, środki przeciwdepresyjne mogą okazać się skuteczne.  Pomogą one złagodzić nasze lęki, pozwolą nam skutecznie radzić sobie z problemami i zacząć na nowo cieszyć się życiem.  Należy jednak pamiętać, że środki przeciwdepresyjne nie działają na poczekaniu.  Ludzie często zauważają poprawę samopoczucia dopiero po upływie 2-3 tygodni.

Jakie są skutki uboczne środków przeciwdepresyjnych?

Tak jak wszystkie leki, środki przeciwdepresyjne mają pewne skutki uboczne, ale są one zazwyczaj dość łagodne i szybko mijają w miarę postępu leczenia.  Środki przeciwdepresyjne nowej generacji (tzw. inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) mogą początkowo powodować mdłości i zwiększone poczucie niepokoju.  Leki starszej generacji powodują suchość w ustach i zaparcia.  Zaleca się kontynuowanie leczenia środkami farmakologicznymi pomimo objawów ubocznych, chyba że są one wyjątkowo uciążliwe.

Nagłe przerwanie leczenia farmakologicznego może spowodować wystąpienie tzw. objawów odstawienia – lęk, biegunka, intensywne marzenia senne, a nawet koszmary.  Stopniowe zmniejszanie dawki leku aż do całkowitego zaprzestania pozwoli uniknąć tych nieporządanych objawów.

Co wybrać – terapie słowne czy tabletki?

Właściwy wybór zależy od natężenia i przebiegu depresji.  Na ogół terapie słowne są skuteczne w przypadkach depresji łagodnej, lub o średnim natężeniu.  Środki przeciwdepresyjne uważa się za mało skuteczne w przypadku łagodnej depresji.  Przy poważnej depresji stosuje się tabletki przez okres od 7 do 9 miesięcy.

Skutki nie leczenia depresji

U czterech z pięciu osób cierpiących na depresję poprawa samopoczucia nastąpi bez interwencji lekarza, ale może to potrwać od 4 do 6 miesięcy.  Jednakże jedna osoba z pięciu może cierpieć na depresję aż do dwóch lat, a niewielka ilość osób z depresją umiera w wyniku samobójstwa.

Jak pomóc sobie samemu?

• Pomocą może być na przykład rozmowa z kimś bliskim.  Płacz, zwierzanie się z bolesnego przeżycia, opowiadanie o tym wielokrotnie, pozwala się uleczyć naszej psychice.
• Dobrze jest się również czymś zająć – pójść na spacer, albo poćwiczyć.  Wysiłek fizyczny pozwoli zachować dobrą kondycję i pomaga lepiej spać.  Można też zająć się czymś w domu, aby oderwać się od przygnębiających myśli.
• Ważne jest dobre odżywianie, nawet jeśli nie zawsze mamy ochotę na jedzenie.  Alkohol zwiększa depresję, nawet jeśli z początku efekt jest odwrotny.
• Jeśli nie możemy zasnąć, nie warto się tym zamartwiać.  Lepiej zająć się czymś, co nas odpręży, np. czytanie, oglądanie telewizji, lub słuchanie radia.
• Jeśli znane są nam przyczyny depresji, możemy  opisać nasz problem na piśmie, a następnie zastanowić się nad możliwymi rozwiązaniami.  Najlepsze pomysły dobrze jest wypróbować, żeby sprawdzić, czy zadziałają.
• Nie trzeba tracić nadziei.  Depresja jest bardzo powszechna i można sobie z nią poradzić, a często dzięki niej ludzie stają się silniejsi i łatwiej radzą sobie w życiu.

Jak pomóc osobie cierpiącej na depresję?

• Pomocą jest wysłuchanie drugiej osoby, ale bez wysuwania własnych opinii i ocen.  Udzielanie porad nie jest wskazane, chyba że osoba cierpiąca na depresję wyraźnie o to prosi.  Jeśli przyczyna depresji jest oczywista, najlepiej wspólnie zastanowić się nad odpowiednim rozwiązaniem.
• Dobrze jest spędzać z taką osobą dużo czasu, pozwalając jej się wygadać i zachęcając ją do kontynuowania normalnych zajęć.
• Jeśli depresja się pogłębia, należy zachęcić taką osobę do wizyty u lekarza i pomóc jej w podjęciu leczenia.

Uprzejmie informujemy, że Royal College of Psychiatrists nie udziela porad w indywidualnych przypadkach. Na stronie FAQ (często zadawane pytania) znajdziesz odpowiedź, gdzie i w jaki sposób należy ubiegać się o pomoc.

Powiedz nam co myślisz o tej ulotce!

Prosimy odpowiedzieć na poniższe pytania, a następnie kliknąć ‘wyślij’. Odpowiedzi można również wysłać mailem na adres dhart@rcpsych.ac.uk

W każdym rzędzie należy zaznaczyć odpowiedź, która najlepiej określa Twoje odczucia na temat określenia w kolumnie po lewej stronie.

Twoje odpowiedzi pomogą nam ocenić użyteczność naszej ulotki – postaraj się odpowiedzieć na każde pytanie.

 

Zdecydowanie się zgadzam:	Zgadzam się	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
jest czytelna
	Zgadzam się	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
jest pożyteczna
	Zgadzam się	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
traktuje czytelnika z szacunkiem
	Zgadzam się	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się
jest dobrze skomponowana
	Zgadzam się	Zgadzam się	Opinia neutralna	Nie zgadzam się	Zdecydowanie nie zgadzam się

Przeczytałeś tę ulotkę ponieważ (wybierz nie więcej niż dwie kategorie):

	Jesteś pacjentem poradni zdrowia psychicznego
	Ktoś z Twojej rodziny jest pacjentem poradni zdrowia psychicznego
	Opiekujesz się kimś, kto jest pacjentem poradni zdrowia psychicznego
	Ktoś z Twoich znajomych/przyjaciół jest pacjentem poradni zdrowia psychicznego
	Jesteś pracownikiem służby zdrowia
	Studiujesz aby zostać pracownikiem służby zdrowia
	Z innego powodu (jakiego)?

Twoja grupa wiekowa (prosimy odpowiednio zaznaczyć)

	0 - 16 lat
	17 - 24 lata
	25 - 55 lata
	Powyzej 55 lat

Imię (nie wymagany):

Email (nie wymagany):

Uwagi: